Bananenblad, kemirinoten en laoswortels

26 maart 2015
in Category: ZUID
0 1469 0

Bananenblad, kemirinoten en laoswortels

De weg naar bananenblad, kemirinoten en laoswortels

Als studente “docent beeldende kunst en vormgeving” was ik een week in de Afrikaanderwijk in Rotterdam. Ik had de opdracht gekregen om mijn interesse te volgen, contact te maken met buurtbewoners en met deze combinatie iets voor elkaar te krijgen. Zodoende was ik op zoek gegaan naar de kookgewoontes binnen de diverse culturen in de wijk. Ik wil graag leren koken zoals mensen dat doen in Afghanistan, Marokko of Suriname. Anders, want daar hou ik van. Samen met mijn studiegenootje Simone ben ik aan de slag gegaan. Zo sprak ik een Indonesische vrouw aan op de Afrikaandermarkt. Ze was vriendelijk maar had nog een enorme lijst af te werken aan groenten, vis, Turkse pizza en fruit. “Ga maar naar mijn moeder’’, zei ze ‘’die houdt van koken en vindt het vast leuk als jullie komen.” Ik kreeg de straatnaam en het huisnummer en een beetje twijfelend gingen we op zoek naar het huis van de moeder van de Indonesische vrouw. Bij nummer 22 belden we aan, en drie uur later vertrokken we weer met een zakje vers gemaakte cassave kroepoek in onze hand.

Nani, de desbetreffende vrouw, is eind zestig. Ze is nog niet zo oud, maar ze heeft al een heel leven achter zich. Ze voelt zich jong, maar haar lichaam is dat niet meer. ‘’Alles gaat hangen, lelijk’’ zei ze. Ze komt uit Java en is trots op haar afkomst. Ze heeft een specialiteit: ze kookt. Ze kookt veel en geweldig lekker. Ze ziet het als haar uitvlucht, haar ontspanning. Ze heeft veel meegemaakt en mist Java. 

Toen we binnenkwamen, merkten we al snel dat we dezelfde passie deelden, en begon ze met het uitleggen van de verschillende gerechten, allemaal door elkaar heen. Uiteindelijk had ik blaadjes volgeschreven met daarop Karee, Apom, de echte Indonesische loempia’s, niet de Vietnamese. Zij leerde mij hoe je groenten moet klaarmaken, hoe je zalm stoomt in een bananenblad en hoe je olie moet maken van kemirinoten om je haar te laten groeien. Tevens vertelde ze me over een mengsel van verschillende wortels dat moeheid tegengaat, en een wortel die je helpt mannen aan te trekken en bij je te houden. Maar ook dat kerrie niet mocht, koenjit wel, want dat was goed voor je bloed. Hete pepers moet je volgens Nani veel eten want dat opent alle verstopte plekken in je lichaam en helpt je hersens sneller te laten werken. ‘’Dat is goed, want slim zijn is goed.’’ Ze gelooft in hard werken, zonder werk ben je namelijk niks. Maar ze vindt het in Nederland wel te gestresst, alles moet hier zo snel en alles moet tegelijk. Haar dochter had haar die ochtend nog gevraagd of ze 5000 loempia’s kon maken voor Koningsdag. ‘’Ik ben geen fabriek’’, zei ze schaterlachend. ‘’Nee dat is te veel hè, dat kan niet.’’

Toen ik bij Nani aan tafel zat, fleurde ze op, net als ik. Ik had weer zin in de komende periode. Zin om rustig aan te doen en de wortels en het bananenblad te kopen bij de toko. Haar levenslessen zullen bij mij blijven hangen. Niet alleen haar lessen over het koken, maar ook over het leven. Ze moest ontzettend hard lachen toen Simone, de vriendin die mee was, een groot stuk Spaanse peper had gegeten en helemaal rood aanschoot, waarna de tranen in haar ogen sprongen. Nani pakte lachend een pot gestoomde rijst uit de koelkast en schepte twee lepels op het bord van Simone. ‘’ETEN, ETEN’’, zei ze.

Ik vind het prachtig als iemand zo’n liefde heeft voor eten, met kruiden en gember- en laoswortels. Ze gelooft volledig in de heilzame werking van bepaalde groenten en kokosmelk. Ik ben goedgelovig als het gaat om zulke wijze lessen van vrouwen uit Java. Een voor mij volledig nieuwe wijze van in het leven staan, een andere manier van kijken die ze me leerde tijdens het koken. Ik ben blij dat ik haar heb leren kennen en ik denk dat ik kan zeggen dat het wederzijds is. Over een paar maanden ga ik bij haar op bezoek om koekjes te bakken, want dat doet ze graag, en ik ook. Ik dacht in eerste instantie dat het belangrijk was dat ik een goed project neerzette. Ik leg de lat voor mezelf altijd hoog op school, en dat deed ik in het begin van die week ook. Nani toonde me echter iets dat zo veel waardevoller is dan een goed eindwerk neerzetten. Een eindwerk is er, en over een jaar ben je alweer bezig met ander werk en is het niet meer relevant. Maar bananenblad, kemirinoten en laoswortels koop ik over twintig jaar nog steeds.

 

Jeannot Zandee

 

Jeannot Zandee is studente Beeldende Kunst en Vormgeving,  woont in Tilburg, vindt Rotterdam een fantastische stad. In de Afrikaanderwijk heeft ze meerdere fascinaties samen kunnen voegen tot één geheel: koken, mensen ontmoeten en je bevinden in nieuwe omgevingen om zo je terrein uit te breiden. Op deze manier werken is zo goed bevallen dat de drie activiteiten waarschijnlijk vaker gecombineerd gaan worden.

 

Reacties

stuks

, , , , , ,