RIO en de Rotterdamse Verlichting

20 september 2014
in Category: CENTRUM, COLUMNS
0 1154 0
RIO en de Rotterdamse Verlichting

RIO en de Rotterdamse Verlichting

De sterren of de TOMTOM

Citaat uit Heer Bommel en de Weetmuts:
‘Iemand die àlles weet wat er te weten is, heeft veel kennis,’ vervolgde professor Sickbock, die schik in het onderwerp begon te krijgen. ‘Maar waarom zou hij alles willen weten? Kennis zonder doelstelling is eigenlijk niet-kennis. Kunt ge me volgen?’

De creator van Heer Bommel en TOMTOM Poes is Marten Toonder, geboren als Rotterdammer op het Noordereiland. Tegenover de kunstacademie ‘Willem de Kooning’ bij het station Blaak staat een kunstwerk dat aan hem refereert. Ook hij is een van die bekende en onbekende Rotterdammers die zijn sporen in de stad heeft achtergelaten. En die door middel van zijn cartoons op luchtige manier reflecties gaf op maatschappelijke thema’s en prikkelde tot nadenken en overdenken.

Onder de noemer ‘RIO en de Rotterdamse Verlichting’ schrijf ik in de komende periode een aantal filosofische reflecties op het hedendaagse Rotterdam. Dit doe ik met de hulp van de stadsfilosoof Pierre Bayle, Fransman van geboorte maar ook bovenal Rotterdammer (1647-1706). Zonder pretenties en met een knipoog trek ik parallellen met heden en verleden in verbinding naar de toekomst. Dat doe ik als geboren en getogen Rotterdammer, dus met een groen-witte kleur, maar bovenal als generalist. De details en de verdieping laat ik graag aan de specialisten en/of de beterweters. Ook voor hen hierbij een vrije en open uitnodiging om te responderen als zij zich geroepen voelen.

Want in 2015 is ons nieuwe Rotterdam wel zo’n beetje klaar. Het Rotterdamse stadshart klopt en vele generaties Rotterdammers hebben met hart gewerkt en gezwoegd om de stad in haar huidige gedaante te mogen zien. We hebben nieuwe en herkenbare iconen en beginnen, zowel nationaal maar ook internationaal, meer en meer onze plek op de kaart terug te krijgen. Maar blijft Rotterdam de ‘Stad van het Hart (Zadkine)’ of zijn we ondertussen toch ook al niet meer en meer ‘Hoofdstad’ geworden of aan het worden? Na 75 jaar wederopbouw gaat Rotterdam een nieuwe levensfase in en zal langzaam maar zeker het vertrouwde geluid van onze heimachines verstommen. Tijd en ruimte voor een nieuw en ander geluid? En hoe denken en kijken we vandaag de dag in en naar die stad?

Ieder mens schrijft elk op zijn eigen manier een stukje van zijn eigen geschiedenis in zijn eigen tijd en beïnvloedt daarmee zijn eigen omgeving. Dat ‘schrijven’ komt voort uit het denken. Daarom is het interessant om te kijken naar hoe anderen dat gedaan hebben en wat we daaruit kunnen opmaken voor onszelf en voor onze omgeving, als bezoeker van de stad of als Rotterdammer. Dat vraagt tijd en geduld maar is bovenal zo enorm waard om te ontdekken. Want die ontdekking brengt je verder dan de Rotterdamse horizon of de hoek van je straat.

Pierre Bayle als stadsfilosoof van Rotterdam staat te boek als een van de grootste vertegenwoordigers van de Verlichting en was een inspiratie voor andere grote denkers en tijdgenoten, vriend en vijand. Zijn meesterwerk ‘Le Dictionaire (van A tot Z)’ wordt beschouwd als het Arsenaal van de Verlichting. Maar wat heeft zijn universele gedachtegoed ons vandaag te zeggen? Aan de hand van zijn verhaal en zijn levenssporen breng ik je in het Hedendaagse Rotterdam op plekken die je vanaf dat moment wellicht door een andere bril gaat zien. Daarbij begin ik graag met een eerste uitspraak van mijn geliefde vriend Pierre Bayle:
‘I know too much to be sceptic and too little to be a dogmatist’.

Een afbeelding met Pierre Bayle ken je wellicht? Hij hangt op de hoek van de Aert van Nesstraat met de Karel Doormanstraat vlakbij het Schouwburgplein. Heb jij ‘m eerder gezien? En heb je er dan ook naar gekeken en zijn symboliek en betekenissen kunnen ontdekken?

Pierre BayleLaat jij je graag verrassen door filosofische verfrissingen, dan hoop ik dat je inspiratie vindt in de reeks van publicaties die gaat volgen. Van harte ben je uitgenodigd om te reageren, te inspireren en te delen met anderen. De volgende keer ontmoet ik je graag op een andere plek in Rotterdam.

Met een Rotterdamse groet uit het nieuwe hart van de stad,

 

Evert van den Oever

 

 

Reacties

stuks

, , ,