Niffo, een serieus circus

28 augustus 2014
in Category: ZUID
0 2727 1
Niffo, een serieus circus

Niffo, een serieus circus

Anderhalve maand geleden ontmoette ik Zoë voor het eerst. Zoë D. Cochia, docent aan wijkschool Feijenoord. Nog wel, want het wijkschooltraject stopt in januari 2015 en wijkschool Feijenoord is reeds gesloten. De leerlingen kunnen hun traject tot januari voortzetten bij wijkschool Charlois. Samen met haar vriend Jan-Maarten, en Iris, een van haar ex-studenten, deed Zoë mee aan mijn fotoworkshop. Opdracht van van die dag: maak een foto van een onbekende op de Afrikaandermarkt. Zowel Zoë als Jan-Maarten zijn ooit opgeleid aan de kunstacademie en fotograferen zelf al veel. We opereerden die dag vanuit de Orangerie, een workshopruimte van ‘t Gemaal op Zuid. Jan-Maarten was heel enthousiast over mijn verhaal, maar voelde zich die dag niet zo geroepen om zomaar mensen op straat aan te spreken. We bleven dus wat staan kletsen terwijl Zoë en Iris op pad gingen.

10428203_10152588716787845_6100393390234023527_o

De wijkschool is een traject voor jongeren tussen de 16 en 23 zonder startkwalificatie, baan of opleiding. In een traject van ongeveer 20 weken worden zij klaargestoomd voor een vervolgopleiding MBO niveau 1 op het Albeda college of het Zadkine. Er is veel over deze jongeren gezegd en ze worden snel onderschat. Te snel. Toen Zoë en Iris terug kwamen durfde Iris haar foto niet direct te laten zien. Iris, in mijn ogen een meisje van een jaar of 20, had het wijkschooltraject al doorlopen, maar ze hielp Zoë nog steeds waar ze kon. Zoë pushte haar wat en liet haar foto zien: “Ja, deze man heb ik daarstraks leren kennen. Ik hoefde hem eigenlijk niet veel te vragen want hij vertelde uit zichzelf.” Ze had gelijk, ze had een foto van mij gemaakt, op een moment dat ik niet keek vanuit een hoekje op de tafel. Hoe gewiekst het ook was, ik gaf haar groot gelijk. Ik kwam met mijn verhaal en hamerde erop dat ze op haar eigen manier contact moest maken. Ze hoefde niet direct op iemand op de markt af te stappen. Dat mocht ook om de markt heen, ze had mij dingen gevraagd vanuit mijn eigen interesse, ook vooraf en ook al was de foto gemaakt in een onopgemerkt moment, ze kon wel wat over mij vertellen. Zoë daarentegen had jongeren aangesproken en ja, zij was op bekend terrein. Dat gold voor beiden, ze vonden het gewoon leuk, ook al waren er voor hen weinig vreemden te vinden. Mooie beelden van Mohammed en Mirzet, twee leerlingen van haar, en ook Jasmine, een oud leerling van haar. Zoë spreekt over de jongeren alsof het haar eigen kinderen zijn en als je ziet hoe de jongeren op haar reageren scheelt het ook niet zoveel. Zoë is een innemende vrouw, ze heeft veel ruimte voor het initiatief van de jongeren zelf. Volgens mij is dit een van de redenen waarom de jongeren zich zo verantwoordelijk opstellen.

10448664_10152588718387845_7297783359273653657_o

Deze jongeren worden door het jongerenloket doorverwezen naar de wijkschool. Het doel van Zoë en haar collega’s is om ze in 20 weken klaar te stomen voor een van de vervolgopleidingen. De jongeren hebben complexe problemen en sommigen lopen daarom wat langer mee voor ze hieraan beginnen. Het traject in zijn huidige vorm stamt uit 2010 en stopt dus – tot Zoë’s spijt – in 2015 omdat de subsidie afloopt. Ze hebben gedurende die jaren veel kritiek gekregen. Het Algemeen Dagblad kwam langs om met de jongeren te praten over een ‘reisje naar Turkije’, dat ze hadden ondernomen om hun horizon wat te verbreden. Men kwam met de jongeren praten, maar wat men deed was vissen naar de kosten., en daar wou een wethouder van Leefbaar Rotterdam ook nog wel wat over zeggen. Ik heb het achteraf zelf gelezen, het stuk ging uitsluitend over belastinggeld, bijzonder kort door de bocht. Zeker toen ik later meer van de betrokken jongeren ontmoette. Een groot probleem voor het traject is dat de jongeren zich niet serieus genomen voelen door hun omgeving. Waarom studeren als we achteraf nergens worden aangenomen en waarom studeren als..? Het ontbreekt hen aan positieve voorbeelden, wat hen gefrustreerd maakt. Het thema van het reisje was kinderarbeid. Oftewel het reisje was een uitwisselingsproject, waarin de studenten in samenwerking met hoogopgeleiden uit verschillende culturen het probleem probeerden aan te pakken. De jongeren hebben tijdens de uitwisseling kunnen aanvoelen dat ze wel degelijk wat voor elkaar konden krijgen, een bijdrage konden leveren aan een project van jongeren die veel hoger opgeleid zijn dan zij. Daarnaast hebben ze de kans gekregen om een andere cultuur te zien. Een raadslid van Leefbaar Rotterdam reageerde in het artikel: “We hebben hier 180 andere culturen”. Rotterdamse Turken leven in de Rotterdamse Cultuur, meneer Molenaar, niet in de Turkse.” Ik maakte op de academie ook een studiereisje naar Parijs, waarom zouden deze jongeren die kans niet mogen krijgen? Maar wat ik erger vind is dat zo’n artikel weer gaat over verspild belastinggeld, zonder dat ze de jongeren gevraagd hebben wat ze ervan hebben opgestoken. Onbegrijpelijk.

10534192_10152672310987845_7767951100222497697_n 10452936_10152610370737845_426623236597444320_o

Het pand van de wijkschool in Feijenoord sloot dus al eerder en twee weken nadien ging ik eens langs bij Zoë op haar nieuwe stekkie waar ze een deel van haar lessen tot januari kan voortzetten. Voor de overige lessen gaan de jongeren dus naar het pand in Charlois. De jongeren helpen zelf mee met de verhuizing van de spullen. Het is een mooi pand waar ik ook Sarkies ontmoet, een van de jongeren die zijn traject al heeft afgesloten. De jongeren krijgen een negatief of een positief doorstromingsadvies. Sarkies had een negatieve beoordeling. Ondanks dat hij nu gewoon op zoek is naar werk en uit het traject is blijft Zoë hem ondersteunen. Sarkies is niks verplicht, maar hij is Zoë al wel de hele dag aan het helpen. Daarnaast stuurt Zoë hem op pad om andere ondernemers te helpen in de wijk. De kans bestaat dat hier op korte termijn voor hem een bijbaantje uitrolt. Hij is talentvol en kan ook bijvoorbeeld goed tekenen, zegt Zoë. Het is de verantwoordelijkheid die de jongeren tonen die mij opvalt, ze komen slim over, ook al heb ik nog geen les bijgewoond, maar nog belangrijker: ze gaan respectvol met elkaar, met mij en met Zoë om. Daarnaast kunnen ze hun emoties uiten op een manier waar veel volwassenen nog iets van kunnen leren. Je kunt zien dat Sarkies zich lekker voelt in de omgeving van de wijkschool, dat hij serieus genomen wordt en dat, ondanks zijn negatieve beoordeling, Zoë hem niet laat vallen.

10647585_10152734168392845_207530280_n

In september ga ik een dag meelopen als de wijkschool weer van start gaat, maar bij de jongeren die ik nu al heb ontmoet is het niet de mislukking die het AD omschrijft die overheerst.
Het is een prachtig pand, daar aan de Pretorialaan, een droom die uitkomt voor de van oorsprong Roemeense Zoë. Onderin een expositieruimte voor kunstenaars uit verschillende culturen, maar ook voor de jongeren als ze iets maken wat erbij past. Amateur of bekend, het gaat om de connectie met de wijk. Wat ik het fijnste vind om te zien is dat je merkt dat Zoë geraakt wordt door alle kritiek en door het naderende sluiten van de wijkscholen, maar dat ze vastberaden is om haar werk met jongeren een nieuwe draai te geven. Zoë blijft niet schoppen tegen de beslissingen van hogerhand, maar grijpt met Niffo (in straattaal NEEF, de naam van de nieuwe locatie) de kans om haar bijdrage aan de wijkschool en dus aan het leven van de jongeren ook na de subsidiestop nog voort te zetten. “De wijkschool 3.1” zegt Sarkies grappend. “Weet je nog die ruimte in de oude wijkschool beneden?”, zegt hij tegen Zoë, “Dat was een circus.” “Letterlijk en figuurlijk een circus”, zegt Zoë. Ondertussen voel ik wel aan dat dit ook positief bedoeld is. Ik had het Zoë en haar collega’s niet gegund dat de jongeren via-via door een artikel in wederom het AD te horen moesten krijgen dat de wijkscholen gesloten worden. Nog voordat ze het moment hadden kunnen vinden om het de jongeren zelf te vertellen. Aan de andere kant geloof ik wel in datgene wat ze nu gestart is, zij gaat in ieder geval haar best doen om in 6 maanden van Niffo een stabiel initiatief te maken. Deze eerste zes maanden voorziet Vestia haar van een ruimte. Een plek waar niemand zich van de wijs laat brengen, zo is nu gebleken.

10552386_272780256249922_8960414582216285890_n 10634304_10152734177117845_1651720455_n 10423555_10152734178242845_1509518160_n

Een paar weken geleden werd Niffo geopend, de wijk was uitgelopen en er waren meer dan 100 bezoekers. In september ga ik doen wat anderen hebben nagelaten, eens kijken wat dit initiatief werkelijk teweeg brengt. Niet praten over de jongeren, maar met de jongeren. Jongeren die vast wel eens een jointje hebben gerookt, maar wie heeft dat niet? De moraal van dit verhaal: kwaliteiten komen pas naar boven als er naar je geluisterd wordt. Van een mening op afstand worden deze jongeren sowieso niets wijzer.

Rik Moonen

10574264_275329529328328_3428170421630461799_n

 

 

Reacties

stuks

, , , ,